You are here: Home Adref Addysg a Hyfforddiant Y Cyfnod Sylfaen

Y Cyfnod Sylfaen

Dull newydd o ddysgu yw’r Cyfnod Sylfaen, ar gyfer plant rhwng 3 a 7 mlwydd oed. Mae’n cyfuno’r hyn a elwir ar hyn o bryd yn Addysg Blynyddoedd Cynnar (ar gyfer plant 3 i 5 oed) a Chyfnod Allweddol 1 (plant 5 i 7 oed) y Cwricwlwm Cenedlaethol. Bydd plant yn dysgu trwy brofiad uniongyrchol, gyda chwarae’n cynnig cyfrwng i wneud hynny. Trwy eu chwarae, mae plant yn ymarfer ac yn atgyfnerthu eu dysgu, yn chwarae gyda syniadau, yn arbrofi, yn cymryd risg, yn ateb problemau, ac yn gwneud penderfyniadau.

Mae’r Cyfnod Sylfaen yn cynnwys Saith Maes Dysgu

Nodwyd saith maes dysgu i ddisgrifio’r Cyfnod Sylfaen. Mae’n rhaid i’r rhain ategu ei gilydd, gyda phob maes yn cydweithio er mwyn darparu cwricwlwm ymarferol a pherthnasol i bob plentyn rhwng 3 a 7 oed. Rhoddir pwyslais ar ddatblygu sgiliau plant ar draws holl ystod y meysydd dysgu.

Y saith maes dysgu yw:

Datblygiad Creadigol
Mae’r ardal ddysgu hon yn canolbwyntio ar ddatblygu dychymyg a chreadigrwydd y plentyn. Caiff chwilfrydedd ac awydd naturiol y plentyn i ddysgu ei sbarduno gan brofiadau synhwyraidd bob-dydd.

Datblygiad Corfforol
Caiff brwdfrydedd ac egni plant wrth symud eu hybu’n barhaus trwy helpu pob plentyn i wneud defnydd effeithiol o’i gorff. Rhoddir pwyslais ar ymwybyddiaeth gofodol, cydbwysedd, rheolaeth a chydsymud i ddatblygu sgiliau motor a sgiliau llawdriniol.

Gwybodaeth a Dealltwriaeth o’r Byd
Rhoddir cyfle i blant gael profiadau a fydd yn cynyddu eu chwilfrydedd i ddysgu am y byd o’u cwmpas, ac i ddechrau deall digwyddiadau yn y gorffennol, pobl a lleoliadau, pethau byw, a’r gwaith a wneir gan bobl.

Datblygu’r Gymraeg
Caiff sgiliau iaith Gymraeg eu datblygu trwy gyfathrebu mewn ystod o weithgareddau a gynlluniwyd i fod yn bleserus ac ymarferol, gan ddefnyddio ystod o symbyliadau sy’n adeiladu ar wybodaeth a phrofiad mae’r plant yn meddu arnynt eisoes.

Datblygiad Mathemategol
Bydd plant yn defnyddio rhifau yn eu gweithgareddau bob dydd, ac yn datblygu ystod o ddulliau hyblyg ar gyfer gweithio’n feddyliol gyda rhifau. Yna, pan fyddant yn barod am hynny o ran eu datblygiad, byddant yn symud ymlaen i ddefnyddio dulliau mwy ffurfiol o weithio a chofnodi.

Sgiliau Iaith, Llythrennedd a Chyfathrebu
Datblygir y sgiliau hyn trwy siarad, arwyddo, cyfathrebu a gwrando. Caiff plant eu hannog i fynegi eu hanghenion, eu teimladau a’u meddyliau, ac i adrodd eu profiadau. Oherwydd bod mwyafrif ysgolion Ceredigion yn defnyddio’r Gymraeg fel y brif iaith addysgu yn y Cyfnod Sylfaen, nid yw’r Maes Dysgu hwn yn berthnasol ond i’r ysgolion hynny sydd yng ngham datblygol continwwm yr Iaith Gymraeg, fel a nodir yn y Strategaeth ar gyfer yr Iaith Gymraeg.

Datblygiad Personol a Chymdeithasol, Lles ac Amrywiaeth Ddiwylliannol
Mae’r maes dysgu hwn yn ffocysu ar blant yn dysgu amdanynt eu hunain, a’u perthynas â phlant eraill ac ag oedolion.

Gweithredu

Mae Llywodraeth Cynulliad Cymru wedi clustnodi cyllideb sylweddol er mwyn cwrdd ag anghenion y Cyfnod Sylfaen. Maent yn cynnwys:

  • hyfforddi staff
  • cefnogi lleoliadau nas cynhelir, sy’n darparu addysg ar gyfer plant 3 a 4 oed y tu allan i’r Cyngor Sir
  • cyflogi staff cymorth i sicrhau cymhareb o 1:8 ar gyfer dosbarthiadau sy’n addysgu plant dan 5 mlwydd oed, ac 1:15 ar gyfer dosbarthiadau sy’n addysgu plant rhwng 5 a 7 mlwydd oed. Mae nifer y staff a gyflogir yn dibynnu ar nifer y disgyblion mewn dosbarth neu grwp blwyddyn.

 

Amserlen

Bydd y Cyfnod Sylfaen yn weithredol am 4 blynedd cyn y bydd yn statudol ar gyfer pob plentyn rhwng 3 a 7 oed.

Yn dilyn rhaglen beilot, mae’r amserlen fel a ganlyn:

  • Medi 2008 – Pob disgybl 3 a 4 oed – Statudol
  • Medi 2008 – Pob disgybl 4 a 5 oed – Anstatudol
  • Medi 2009 – Pob disgybl 3 a 5 oed – Statudol
  • Medi 2010 – Pob disgybl 3 a 6 oed – Statudol
  • Medi 2011 – Pob disgybl 3 a 7 oed – Statudol

 

Am ragor o wybodaeth, mae croeso i chi gysylltu ag Owenna Davies M.Add., Swyddog Gwella Ysgolion, ar 01545 572700. neu e-bost adddysg@ceredigion.gov.uk.

Cyfnod Sylfaen – Llyfryn i rieni

Sut mae fy mhlentyn yn datblygu yn y cyfnod sylfaen

Snap Cymru- Y Blynyddoedd Cynnar- Anghenion Addysgol Arbennig Gwybodaeth i Rhieni